1. Uống 2 lít nước một lúc khác hoàn toàn uống 2 lít bia trong nhiều giờ
Khi một người cố uống 2 lít nước lọc trong thời gian rất ngắn, lượng nước lớn nhanh chóng đi vào dạ dày, làm thành dạ dày căng ra. Các tín hiệu từ miệng, họng, đường tiêu hóa và não bộ khiến cảm giác khát giảm, đồng thời xuất hiện cảm giác đầy bụng, buồn nôn hoặc khó uống tiếp.
Ngược lại, nhiều người uống bia trong khoảng hai, ba giờ hoặc lâu hơn. Trong thời gian đó, một phần chất lỏng đã rời khỏi dạ dày, được hấp thu và bài tiết qua nước tiểu. Vì vậy, tổng lượng bia đã uống có thể lên tới vài lít nhưng không phải toàn bộ số bia ấy cùng tồn tại trong dạ dày tại một thời điểm.
Đây là nguyên nhân quan trọng nhất nhưng thường bị bỏ qua: tổng lượng uống cộng dồn không đồng nghĩa với lượng chất lỏng cơ thể phải tiếp nhận cùng một lúc.
2. Cơ thể có cơ chế “tắt khát” rất nhanh khi uống nước
Khát nước không chỉ phụ thuộc vào lượng nước đã được hấp thu vào máu. Ngay khi nước đi qua miệng, họng và xuống đường tiêu hóa, các tín hiệu thần kinh đã có thể thông báo cho não rằng cơ thể đang được bổ sung nước.
Khi nhu cầu nước đã được đáp ứng, cảm giác khát giảm nhanh và việc tiếp tục uống trở nên khó chịu hơn. Đây là một cơ chế sinh lý bình thường giúp cơ thể hạn chế tiếp nhận lượng nước quá lớn trong thời gian ngắn.
Nước lọc gần như không có hương vị kích thích, vì vậy khi cảm giác khát đã hết, người uống thường không còn nhiều động lực để tiếp tục.
3. Bia có hương vị và yếu tố kích thích khiến người ta dễ uống tiếp
Bia thường được uống lạnh, có vị đắng, mùi thơm đặc trưng và khí carbon dioxide. Những đặc điểm này tạo cảm giác giải khát và làm trải nghiệm uống khác đáng kể so với nước lọc.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng khí gas giúp dạ dày chứa được nhiều chất lỏng hơn. Trên thực tế, đồ uống có gas vẫn có thể gây đầy hơi, ợ hơi và chướng bụng. Điểm khác biệt nằm ở chỗ bia thường được nhấp từng ngụm, uống chậm, kèm thức ăn và diễn ra trong không khí giao tiếp, khiến người uống ít chú ý đến tổng lượng đã tiêu thụ.
Mùi, vị và thói quen liên quan đến đồ uống có cồn cũng có thể kích thích mong muốn uống tiếp, ngay cả khi cơ thể không còn thực sự khát.
4. Cồn làm suy giảm khả năng nhận biết và kiểm soát hành vi
Ethanol trong bia tác động lên hệ thần kinh trung ương. Khi nồng độ cồn tăng, khả năng phán đoán, tự kiểm soát và nhận biết các tín hiệu của cơ thể có thể suy giảm.
Người uống vì thế có thể ít quan tâm đến cảm giác “đã đủ”, tiếp tục nâng ly do hưng phấn, lời mời của bạn bè hoặc tâm lý không muốn từ chối. Tổ chức Y tế Thế giới cho biết cồn là chất tác động thần kinh, có khả năng gây lệ thuộc và liên quan đến nhiều hậu quả về sức khỏe cũng như hành vi.
Nói cách khác, không phải cơ thể cho phép uống bia không giới hạn, mà cồn và hoàn cảnh giao tiếp có thể làm người uống bỏ qua hoặc đánh giá thấp tín hiệu cảnh báo của cơ thể.
5. Bia làm tăng bài tiết nước tiểu
Cồn có thể ức chế sự giải phóng vasopressin, một hormone giúp thận giữ nước. Khi vasopressin giảm, thận thải nhiều nước tiểu hơn, khiến người uống bia thường xuyên phải đi vệ sinh.
Viện Quốc gia Hoa Kỳ về Lạm dụng Rượu và Nghiện rượu cho biết việc cồn ức chế vasopressin làm tăng tiểu tiện và góp phần gây mất nước nhẹ, một trong những yếu tố liên quan đến cảm giác khát, mệt mỏi và đau đầu sau khi uống rượu bia.
Việc đi tiểu nhiều tạo cảm giác bụng “nhẹ” hơn, khiến người uống tưởng rằng vẫn còn khả năng uống tiếp. Tuy nhiên, lượng nước tiểu tăng không đồng nghĩa cơ thể đang khỏe hơn hoặc đã đào thải hết cồn.
6. Không phải toàn bộ bia uống vào đều được thải ra ngay
Một quan niệm sai lầm phổ biến là “uống bia rồi đi tiểu hết nên không ảnh hưởng nhiều”. Thực tế, nước và cồn được xử lý theo những cơ chế khác nhau.
Dù người uống đi tiểu nhiều, ethanol vẫn được hấp thu vào máu và phải được cơ thể chuyển hóa. Uống càng nhiều, nồng độ cồn trong máu càng có nguy cơ tăng, đặc biệt khi tốc độ uống nhanh hơn khả năng chuyển hóa của cơ thể.
Đi tiểu chỉ giúp thải bớt nước, không phải là cách làm tỉnh rượu hay loại bỏ nhanh lượng cồn đã hấp thu.
7. Yếu tố xã hội khiến người ta uống bia vượt quá nhu cầu
Uống nước lọc thường là hành vi đáp ứng nhu cầu sinh lý: hết khát thì dừng.
Trong khi đó, uống bia có thể gắn với nhiều yếu tố khác:
Mời nhau trong bàn tiệc;
Uống theo vòng hoặc theo nhóm;
Tâm lý nể nang, khó từ chối;
Không khí vui vẻ, âm nhạc và trò chuyện;
Thói quen “cạn ly”;
Đánh giá thấp lượng bia đã uống.
Vì vậy, nhiều người uống bia không còn vì khát mà vì hoạt động giao tiếp và tác động của môi trường xung quanh.
8. Uống nhiều nước trong thời gian ngắn có nguy hiểm không?
Nước rất cần thiết cho sức khỏe, nhưng uống quá nhiều trong thời gian ngắn có thể làm lượng nước trong cơ thể tăng nhanh hơn khả năng điều hòa và bài tiết.
Khi lượng nước quá lớn làm loãng nồng độ natri trong máu, người uống có thể bị hạ natri máu. Các biểu hiện có thể gồm buồn nôn, đau đầu, mệt mỏi, lú lẫn, co giật hoặc giảm ý thức trong trường hợp nghiêm trọng.
Tình trạng này không phổ biến ở người khỏe mạnh uống nước bình thường, nhưng nguy cơ có thể tăng khi uống ép một lượng rất lớn trong thời gian ngắn hoặc ở người mắc bệnh tim, gan, thận, rối loạn nội tiết hay đang sử dụng một số loại thuốc.
Do đó, không nên tham gia các thử thách uống nhiều nước thật nhanh và cũng không cần ép bản thân phải uống đủ một con số cố định trong thời gian ngắn.
9. Uống nhiều bia không giúp cơ thể được bù nước tốt hơn
Mặc dù bia chứa phần lớn là nước, đây không phải là lựa chọn phù hợp để bù nước. Cồn làm tăng tiểu tiện, có thể gây mất nước nhẹ, ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng phán đoán và phối hợp vận động.
Uống nhiều bia trong thời gian dài còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về gan, tim mạch, ung thư, rối loạn tâm thần và rối loạn sử dụng rượu bia. WHO cho biết việc sử dụng đồ uống có cồn có liên quan đến hơn 200 bệnh tật, chấn thương và tình trạng sức khỏe khác nhau; mức tiêu thụ càng lớn thì nguy cơ nhìn chung càng tăng.
Bởi vậy, khả năng uống được nhiều bia không phải dấu hiệu chứng minh cơ thể khỏe mạnh.
10. Cách uống nước và sử dụng rượu bia an toàn hơn
Đối với nước lọc, nên uống từng lượng vừa phải và phân bố trong ngày, căn cứ vào cảm giác khát, thời tiết, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe. Nhu cầu nước của mỗi người không hoàn toàn giống nhau.
Khi vận động nhiều hoặc làm việc trong môi trường nóng, cần bổ sung nước đều đặn; trường hợp đổ mồ hôi kéo dài có thể cần chú ý cả chất điện giải. Nước giúp phòng ngừa mất nước và hỗ trợ các chức năng bình thường của cơ thể.
Đối với bia rượu, cách giảm nguy cơ tốt nhất là không uống. Trường hợp vẫn sử dụng, không nên uống nhanh, uống ép, uống khi bụng đói hoặc điều khiển phương tiện sau khi uống. Người đang điều trị bệnh, sử dụng thuốc, phụ nữ mang thai và người phải lái xe hoặc vận hành máy móc cần đặc biệt thận trọng.
Kết luận
Nhiều người uống được cả chục cốc bia nhưng không thể uống hết 2 lít nước lọc chủ yếu vì:
Bia thường được uống từ từ trong nhiều giờ;
Cơ thể có thời gian hấp thu và bài tiết bớt chất lỏng;
Cồn làm tăng tiểu tiện;
Hương vị và hoàn cảnh giao tiếp kích thích hành vi uống;
Cồn làm giảm khả năng tự kiểm soát và nhận biết tín hiệu “đã đủ”.
Điều này không có nghĩa bia dễ chịu hoặc an toàn hơn nước. Trái lại, uống được nhiều bia đôi khi chỉ cho thấy các tín hiệu bảo vệ tự nhiên của cơ thể đang bị cồn và yếu tố xã hội lấn át.
Hãy uống nước theo nhu cầu của cơ thể và sử dụng rượu bia một cách có trách nhiệm; đừng để cuộc vui trở thành nguy cơ đối với sức khỏe và an toàn của bản thân cũng như người khác.
Chúng tôi trên mạng xã hội