Cây hồng quân – Tiềm năng phát triển cây ăn quả dưới tán rừng, mở hướng sinh kế bền vững

Thứ bảy - 25/07/2026 08:38

Trong bối cảnh nông nghiệp và lâm nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh sang hướng phát triển xanh, bền vững và nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất sản xuất, nhiều loài cây bản địa đang dần khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế nông thôn. Bên cạnh những cây ăn quả quen thuộc, hồng quân nổi lên như một loài cây đa giá trị nhờ khả năng thích nghi rộng, dễ trồng, ít sâu bệnh, cho quả thơm ngon và có tiềm năng phát triển theo hướng nông – lâm kết hợp.

Mô hình cây hồng quân phát triển xen dưới tán rừng – Hướng sinh kế bền vững tại An Giang

Không chỉ gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ, hồng quân ngày nay còn mở ra hướng phát triển kinh tế đầy triển vọng cho người dân vùng đồi núi và ven rừng. Đặc biệt tại khu vực Bảy Núi (An Giang), cây hồng quân đã trở thành nguồn thu nhập ổn định của nhiều hộ dân khi được trồng xen dưới tán rừng và các loại cây lâu năm. Với khả năng chịu hạn khá, thích nghi tốt trong điều kiện bán râm cùng nhu cầu thị trường ngày càng tăng đối với các loại trái cây bản địa, hồng quân được đánh giá là một trong những loài cây có nhiều tiềm năng phát triển, góp phần đa dạng hóa sinh kế, bảo tồn nguồn gen thực vật và thúc đẩy phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với du lịch sinh thái trong thời gian tới.

Cây hồng quân là cây gì?

Hồng quân có tên khoa học Flacourtia jangomas (Lour.) Raeusch., thuộc họ Liễu (Salicaceae); trước đây loài này được xếp trong họ Mùng quân (Flacourtiaceae). Tại Việt Nam, cây còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như bồ quân, bù quân, mùng quân trắng, mùng quân rừng hoặc rát lưỡi, tùy theo từng vùng miền. Đây là loài cây bản địa phân bố khá rộng ở các nước nhiệt đới thuộc Nam Á và Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Hồng quân là cây gỗ nhỏ hoặc cây bụi sống lâu năm, chiều cao trung bình từ 5–10 m, tán lá rộng và phân cành nhiều. Khi còn non, thân và cành thường có gai nhọn giúp cây hạn chế sự phá hoại của động vật. Lá đơn, hình bầu dục hoặc hình trứng, mép có răng cưa nhỏ; hoa mọc thành cụm, màu trắng hoặc xanh nhạt và nở vào đầu mùa mưa. Quả có dạng hình cầu, đường kính khoảng 2–3 cm, khi còn non có màu đỏ tươi, đến khi chín chuyển sang màu đỏ tím hoặc tím sẫm rất bắt mắt. Thịt quả mọng nước, có vị chua ngọt đặc trưng, chứa nhiều hạt nhỏ và có thể sử dụng để ăn tươi hoặc chế biến thành nhiều sản phẩm như mứt, siro, nước ép, rượu trái cây và các loại thực phẩm chế biến khác.

Trong tự nhiên, hồng quân thường mọc ở ven rừng, sườn đồi, bờ suối hoặc những khu vực có độ ẩm tương đối cao. Cây có khả năng thích nghi tốt với nhiều điều kiện sinh thái khác nhau, chịu hạn khá, ít sâu bệnh và có thể sinh trưởng cả ở nơi nhiều ánh sáng lẫn dưới tán cây lớn. Nhờ những đặc tính này, hồng quân được đánh giá là loài cây phù hợp để phát triển trong các mô hình nông – lâm kết hợp, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế bền vững ở nhiều địa phương.

Vì sao hồng quân ngày càng được quan tâm?

Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng phát triển nông nghiệp sinh thái và khai thác hiệu quả các loài cây bản địa, hồng quân (Flacourtia jangomas) đang nhận được sự quan tâm của nhiều địa phương và người trồng cây ăn quả. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ quả, loài cây này còn sở hữu nhiều đặc điểm sinh học phù hợp với định hướng phát triển nông – lâm kết hợp và sử dụng đất bền vững.

Một trong những ưu điểm nổi bật của hồng quân là khả năng thích nghi rộng. Cây có thể sinh trưởng trên nhiều loại đất khác nhau, từ đất đồi, đất ven núi đến đất vườn, miễn là thoát nước tốt. Khi đã bén rễ và phát triển ổn định, cây có khả năng chịu hạn khá, ít bị ảnh hưởng bởi những đợt khô hạn ngắn ngày và không đòi hỏi chế độ chăm sóc quá phức tạp.

Bên cạnh đó, hồng quân có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện bán râm, thích hợp trồng xen dưới tán rừng hoặc kết hợp với nhiều loại cây lâu năm khác. Đây là lợi thế mà không nhiều cây ăn quả bản địa có được, giúp tận dụng hiệu quả diện tích đất, tăng độ che phủ và đa dạng hóa nguồn thu nhập cho người sản xuất. Thực tế tại vùng Bảy Núi (An Giang), nhiều hộ dân đã phát triển thành công mô hình trồng hồng quân xen dưới tán rừng và vườn cây lâu năm, mang lại hiệu quả kinh tế khá ổn định.

Ngoài ra, cây hồng quân còn có tuổi thọ cao, sức sinh trưởng khỏe và ít bị sâu bệnh gây hại, góp phần giảm chi phí đầu tư trong quá trình canh tác. Quả hồng quân có hương vị chua ngọt đặc trưng, được người tiêu dùng ưa chuộng để ăn tươi hoặc chế biến thành các sản phẩm như mứt, siro, nước ép và rượu trái cây. Trong bối cảnh nhu cầu đối với các loại nông sản bản địa và thực phẩm tự nhiên ngày càng tăng, đây được xem là lợi thế quan trọng giúp nâng cao giá trị thương mại của loài cây này.

Với những ưu điểm về khả năng thích nghi, hiệu quả kinh tế, giá trị sinh thái và tiềm năng phát triển sản phẩm đặc sản, hồng quân đang dần khẳng định vị thế là một trong những loài cây bản địa triển vọng. Nếu được đầu tư nghiên cứu giống, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, hồng quân hoàn toàn có thể trở thành cây trồng góp phần phát triển kinh tế nông thôn, bảo tồn nguồn gen bản địa và thúc đẩy mô hình nông – lâm nghiệp bền vững tại Việt Nam.

Giá trị kinh tế của quả hồng quân

Không chỉ là loại quả gắn liền với tuổi thơ của nhiều người dân vùng nông thôn, quả hồng quân ngày nay còn được đánh giá là một nguồn nông sản bản địa giàu tiềm năng để phát triển kinh tế. Với hương vị chua ngọt đặc trưng, màu sắc bắt mắt cùng hàm lượng vitamin C, anthocyanin, polyphenol và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên, hồng quân không chỉ được người tiêu dùng ưa chuộng mà còn là nguyên liệu thích hợp cho ngành chế biến thực phẩm và đồ uống.

Hiện nay, ngoài việc tiêu thụ dưới dạng quả tươi, hồng quân còn có thể được chế biến thành nhiều sản phẩm có giá trị gia tăng như:
- Mứt hồng quân;
- Siro hồng quân;
- Nước ép và nước giải khát;
- Rượu trái cây;
- Quả sấy dẻo;
- Thạch, kem và các món tráng miệng;
- Nguyên liệu cho ngành chế biến thực phẩm và đồ uống.

Việc đa dạng hóa sản phẩm không chỉ góp phần kéo dài thời gian bảo quản sau thu hoạch mà còn nâng cao giá trị thương mại của quả hồng quân, hạn chế tình trạng phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ quả tươi theo mùa. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển công nghiệp chế biến nông sản, góp phần nâng cao thu nhập cho người trồng và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng hiện nay đang chuyển mạnh sang các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít qua chế biến và mang đậm bản sắc vùng miền. Đây là cơ hội thuận lợi để quả hồng quân từng bước xây dựng thương hiệu, phát triển thành các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương hoặc quà tặng du lịch tại những vùng có diện tích trồng tập trung như khu vực Bảy Núi (An Giang). Nếu được đầu tư đồng bộ về giống, kỹ thuật canh tác, công nghệ chế biến và xúc tiến thương mại, hồng quân hoàn toàn có thể hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.

Trong bối cảnh nông nghiệp đang hướng đến phát triển xanh và gia tăng giá trị thay vì chỉ nâng cao sản lượng, hồng quân không chỉ là một loại cây ăn quả bản địa mà còn là nguồn nguyên liệu triển vọng cho ngành chế biến thực phẩm, phát triển du lịch sinh thái và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của từng địa phương. Đây chính là nền tảng quan trọng để loài cây này phát huy giá trị kinh tế bền vững trong những năm tới.

quan the cay hong quan duoi tan rung bay nui an giang jpg — Quần thể cây hồng quân (Flacourtia jangomas) sinh trưởng dưới tán rừng tại Bảy Núi, An Giang

Tiềm năng phát triển cây hồng quân tại vùng Bảy Núi (An Giang)

Trong số các vùng trồng hồng quân ở Việt Nam, khu vực Bảy Núi (An Giang) được đánh giá là một trong những nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi để loài cây này sinh trưởng và phát triển. Với địa hình đồi núi xen kẽ đồng bằng, đất đai giàu khoáng chất cùng khí hậu đặc trưng có mùa khô rõ rệt, hồng quân tại đây không chỉ sinh trưởng khỏe mà còn cho quả có chất lượng nổi bật về hương vị và màu sắc. Theo tài liệu thực tế, cây được người dân trồng xen dưới tán rừng và các loại cây lâu năm với diện tích lên đến hàng trăm héc-ta, góp phần tận dụng hiệu quả đất đai và nâng cao thu nhập cho nhiều hộ gia đình.

Đặc biệt, hồng quân trồng tại Núi Két và Núi Dài được người tiêu dùng đánh giá cao nhờ quả có vị ngọt thanh, ít chát, màu sắc đẹp và chất lượng ổn định hơn so với nhiều vùng khác. Nhờ những ưu thế này, sản phẩm thường được thương lái thu mua với giá cao hơn, tạo động lực để người dân tiếp tục mở rộng diện tích và chăm sóc theo hướng nâng cao chất lượng. Thực tế này cho thấy điều kiện thổ nhưỡng, địa hình và khí hậu có ảnh hưởng rất lớn đến giá trị thương phẩm của quả hồng quân, đồng thời tạo nên bản sắc riêng cho sản phẩm của vùng Bảy Núi.

Bên cạnh giá trị kinh tế, việc phát triển hồng quân dưới tán rừng còn phù hợp với định hướng phát triển nông – lâm kết hợp, vừa góp phần bảo vệ đất, tăng độ che phủ thực vật, vừa tạo thêm nguồn thu từ cây ăn quả mà không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng. Đây là mô hình sản xuất thân thiện với môi trường, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp xanh và sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững.

Trong thời gian tới, nếu được quy hoạch vùng trồng tập trung, tuyển chọn giống có chất lượng cao, xây dựng quy trình canh tác đồng bộ và đẩy mạnh chế biến sau thu hoạch, hồng quân Bảy Núi hoàn toàn có thể phát triển thành đặc sản mang chỉ dẫn địa lý hoặc sản phẩm OCOP của tỉnh An Giang. Kết hợp với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và du lịch tâm linh nổi tiếng của vùng Thất Sơn, cây hồng quân không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho người dân mà còn có tiềm năng trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch nông nghiệp, quảng bá hình ảnh địa phương và nâng cao giá trị của các sản phẩm nông sản bản địa trên thị trường trong và ngoài nước.

Phù hợp với mô hình nông – lâm kết hợp

Một trong những ưu điểm nổi bật của cây hồng quân (Flacourtia jangomas) là khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện bán râm, cho phép cây phát triển dưới tán các loài cây gỗ lớn hoặc xen canh với nhiều loại cây trồng khác. Đây là đặc điểm quan trọng giúp hồng quân trở thành đối tượng phù hợp trong các mô hình nông – lâm kết hợp, xu hướng sản xuất đang được khuyến khích nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và phát triển nông nghiệp bền vững.

Trong thực tế, hồng quân có thể được trồng xen tại nhiều loại hình sản xuất như:
Rừng sản xuất và rừng trồng;
Vườn cây ăn quả lâu năm;
Đất đồi, đất dốc và vùng bán sơn địa;
Khu vực ven rừng hoặc ven suối;
Vườn sinh thái, trang trại du lịch và khu bảo tồn cảnh quan.

Việc trồng xen hồng quân không chỉ tận dụng hiệu quả khoảng không dưới tán cây mà còn giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, giảm rủi ro khi phụ thuộc vào một loại nông sản duy nhất. Trong thời gian các cây lâm nghiệp chưa đến tuổi khai thác hoặc những năm sản lượng cây ăn quả chính giảm, hồng quân có thể mang lại nguồn thu bổ sung từ việc bán quả tươi hoặc chế biến thành các sản phẩm giá trị gia tăng.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình trồng hồng quân dưới tán rừng còn mang lại nhiều lợi ích về môi trường. Tán cây góp phần che phủ đất, hạn chế xói mòn, giữ ẩm, cải thiện vi khí hậu và tạo môi trường sống cho nhiều loài sinh vật. Đồng thời, việc phát triển các loài cây bản địa như hồng quân còn góp phần bảo tồn nguồn gen thực vật, tăng tính đa dạng sinh học và giảm áp lực khai thác tài nguyên từ rừng tự nhiên.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng đến phát triển theo hướng đa giá trị, kết hợp giữa sản xuất, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch sinh thái, hồng quân được đánh giá là một trong những loài cây có nhiều tiềm năng để nhân rộng trong các mô hình nông – lâm kết hợp. Nếu được quy hoạch hợp lý và gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm, mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn góp phần tạo sinh kế ổn định, tăng thu nhập cho người dân vùng đồi núi và ven rừng, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh và bền vững.

Thị trường tiêu thụ còn nhiều dư địa phát triển

Mặc dù hồng quân là loại quả quen thuộc ở nhiều địa phương, nhưng hiện nay việc tiêu thụ vẫn chủ yếu dưới dạng quả tươi với quy mô nhỏ, phục vụ thị trường nội địa và thương lái địa phương. Chuỗi giá trị của sản phẩm vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng vốn có, từ khâu sản xuất, chế biến đến xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.

Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng đã có nhiều thay đổi khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, đặc sản bản địa và thân thiện với môi trường. Đồng thời, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, mạng xã hội, logistics và du lịch trải nghiệm đã mở ra nhiều cơ hội để các loại nông sản đặc sản tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Đây chính là điều kiện thuận lợi để quả hồng quân từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, hồng quân có thể được phát triển theo nhiều hướng như:
- Quy hoạch và xây dựng vùng nguyên liệu tập trung gắn với tiêu chuẩn chất lượng;
- Phát triển các sản phẩm OCOP mang bản sắc địa phương;
- Đầu tư công nghệ chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng và kéo dài thời gian bảo quản;
- Kết hợp phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm mùa thu hoạch và tham quan vườn cây;
- Đẩy mạnh tiêu thụ thông qua các sàn thương mại điện tử, nền tảng số và mạng xã hội;
- Xây dựng, quảng bá thương hiệu đặc sản vùng miền gắn với chỉ dẫn địa lý và câu chuyện văn hóa của địa phương.

Đối với vùng Bảy Núi (An Giang), hồng quân còn có lợi thế khi được kết hợp với các tuyến du lịch nổi tiếng như Núi Cấm, Núi Két, Núi Dài và các điểm du lịch sinh thái, tâm linh. Việc tổ chức các hoạt động tham quan vườn hồng quân, trải nghiệm thu hoạch quả, thưởng thức sản phẩm chế biến và giới thiệu ẩm thực địa phương sẽ góp phần nâng cao giá trị của nông sản, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ du lịch cho người dân.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển từ tư duy sản xuất nông sản sang phát triển kinh tế nông nghiệp, việc xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh cho cây hồng quân là hướng đi nhiều triển vọng. Khi có sự liên kết giữa người trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến, ngành du lịch và hệ thống phân phối, hồng quân không chỉ là một loại quả đặc sản mà còn có thể trở thành sản phẩm mang giá trị kinh tế cao, góp phần phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao thu nhập cho người dân và quảng bá hình ảnh của địa phương trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Những khó khăn cần lưu ý trong phát triển cây hồng quân
Mặc dù sở hữu nhiều ưu điểm về khả năng thích nghi, giá trị kinh tế và tiềm năng phát triển trong các mô hình nông – lâm kết hợp, nhưng việc đưa hồng quân trở thành cây trồng hàng hóa quy mô lớn vẫn còn đối mặt với không ít thách thức. Những hạn chế này cần được quan tâm giải quyết nếu muốn khai thác hiệu quả tiềm năng của loài cây bản địa này.

Trước hết, nguồn giống chất lượng cao còn hạn chế. Phần lớn cây hồng quân hiện nay được nhân giống từ hạt hoặc khai thác từ các quần thể tự nhiên nên chất lượng chưa đồng đều. Công tác tuyển chọn, bảo tồn và nhân giống các dòng ưu tú có năng suất cao, chất lượng quả tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh vẫn chưa được nghiên cứu và phát triển một cách bài bản.

Bên cạnh đó, chất lượng quả chịu ảnh hưởng đáng kể của điều kiện sinh thái. Sự khác biệt về đất đai, địa hình, lượng mưa và chế độ chăm sóc có thể làm thay đổi kích thước, màu sắc, hàm lượng đường cũng như hương vị của quả. Điều này vừa tạo nên đặc trưng riêng cho từng vùng trồng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về quy hoạch vùng nguyên liệu và xây dựng quy trình canh tác phù hợp nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm ổn định.

Một khó khăn khác là quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ và phân tán. Hiện nay, hồng quân chủ yếu được trồng xen trong vườn hộ hoặc dưới tán rừng với diện tích không lớn, chưa hình thành các vùng sản xuất tập trung. Việc thiếu liên kết giữa người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp khiến khả năng cung ứng sản phẩm ổn định cho thị trường còn hạn chế, đồng thời làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm.

Ngoài ra, công nghệ bảo quản và chế biến sau thu hoạch vẫn chưa phát triển tương xứng. Quả hồng quân có thời gian bảo quản ngắn, dễ dập và giảm chất lượng sau khi thu hoạch nếu không được xử lý đúng kỹ thuật. Trong khi đó, các sản phẩm chế biến hiện còn ít về chủng loại, quy mô sản xuất nhỏ và chưa tạo được thương hiệu mạnh trên thị trường.

Để nâng cao giá trị kinh tế của cây hồng quân trong thời gian tới, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất. Trọng tâm là tuyển chọn và phát triển giống chất lượng cao; hoàn thiện quy trình canh tác phù hợp với từng vùng sinh thái; ứng dụng công nghệ bảo quản và chế biến hiện đại; đồng thời xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, thu mua, chế biến đến tiêu thụ. Khi những "điểm nghẽn" này từng bước được tháo gỡ, hồng quân sẽ có nhiều điều kiện để phát huy lợi thế, trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao và đóng góp tích cực vào phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế nông thôn và bảo tồn các nguồn gen cây bản địa của Việt Nam.

Triển vọng phát triển cây hồng quân trong tương lai

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và quản lý rừng bền vững, những loài cây bản địa có giá trị kinh tế gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng được quan tâm. Với khả năng thích nghi tốt, dễ chăm sóc, phù hợp với nhiều điều kiện sinh thái và có thể phát triển hiệu quả trong các mô hình nông – lâm kết hợp, hồng quân (Flacourtia jangomas) được đánh giá là một trong những loài cây có nhiều triển vọng để mở rộng diện tích trồng trong những năm tới.

Không chỉ mang lại nguồn thu từ quả và các sản phẩm chế biến, hồng quân còn góp phần sử dụng hiệu quả đất đai, tăng độ che phủ thực vật, hạn chế xói mòn, cải thiện cảnh quan và bảo tồn nguồn gen cây bản địa. Đối với các khu vực đồi núi, ven rừng và vùng chuyển tiếp giữa sản xuất nông nghiệp với lâm nghiệp, việc phát triển hồng quân còn tạo thêm sinh kế cho người dân, giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng tự nhiên và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.

Trong tương lai, cùng với xu hướng gia tăng nhu cầu đối với các loại nông sản bản địa, thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên và sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng, hồng quân có nhiều cơ hội mở rộng thị trường trong nước, đồng thời từng bước tiếp cận các phân khúc tiêu dùng cao cấp thông qua việc xây dựng thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, tại những vùng có điều kiện sinh thái đặc trưng như Bảy Núi (An Giang), hồng quân hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), qua đó nâng cao giá trị của nông sản địa phương.

Để hiện thực hóa tiềm năng đó, cần tiếp tục đầu tư nghiên cứu tuyển chọn giống có năng suất và chất lượng cao; hoàn thiện quy trình nhân giống, trồng và chăm sóc theo hướng bền vững; ứng dụng công nghệ bảo quản, chế biến sau thu hoạch; đồng thời xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ. Song song với đó là tăng cường quảng bá, phát triển thương hiệu và khai thác lợi thế của chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.

Với những lợi thế về sinh thái, giá trị kinh tế và khả năng thích ứng với định hướng phát triển nông nghiệp hiện đại, hồng quân được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những cây trồng bản địa có giá trị cao trong tương lai. Không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, loài cây này còn đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng thương hiệu nông sản địa phương và thúc đẩy nền nông – lâm nghiệp Việt Nam phát triển theo hướng xanh, bền vững và có giá trị gia tăng cao.

Kết luận

Hồng quân (Flacourtia jangomas) là một trong những loài cây ăn quả bản địa có nhiều tiềm năng phát triển trong bối cảnh nền nông nghiệp Việt Nam đang hướng đến mô hình xanh, bền vững và gia tăng giá trị. Với khả năng thích nghi tốt, sinh trưởng khỏe, dễ chăm sóc, có thể trồng dưới tán rừng hoặc xen với nhiều loại cây lâu năm, hồng quân không chỉ mang lại nguồn thu từ quả mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học.

Bên cạnh giá trị kinh tế, hồng quân còn mang ý nghĩa trong việc gìn giữ nguồn gen thực vật bản địa và phát huy bản sắc của các vùng sinh thái đặc thù. Thực tế tại khu vực Bảy Núi (An Giang) cho thấy loài cây này hoàn toàn có khả năng phát triển thành cây đặc sản nếu được tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa, gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch sinh thái. Đây cũng là mô hình phù hợp với xu thế phát triển kinh tế nông nghiệp hiện đại, trong đó giá trị của sản phẩm không chỉ đến từ sản lượng mà còn từ chất lượng, nguồn gốc và câu chuyện văn hóa của địa phương.

Trong thời gian tới, để khai thác hiệu quả tiềm năng của hồng quân, cần chú trọng quy hoạch vùng trồng phù hợp với từng điều kiện sinh thái; tuyển chọn, bảo tồn và phát triển các giống có năng suất, chất lượng cao; hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác; đầu tư công nghệ bảo quản, chế biến sau thu hoạch; đồng thời xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ. Song song với đó, việc đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, ứng dụng chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại và gắn kết với các hoạt động du lịch nông nghiệp sẽ góp phần nâng cao giá trị của loại cây này.

Với những lợi thế về kinh tế, sinh thái và giá trị bản địa, hồng quân không chỉ là một loại cây ăn quả truyền thống mà còn là nguồn tài nguyên có nhiều triển vọng trong chiến lược phát triển nông – lâm nghiệp bền vững của Việt Nam. Nếu được đầu tư đúng hướng và khai thác hợp lý, loài cây này hoàn toàn có thể trở thành một đặc sản có giá trị cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, bảo tồn tài nguyên sinh học và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế nông thôn trong những năm tới.

Tác giả bài viết: Cẩm Tú

Nguồn tin: Sưu tầm sách báo: